Tedbir nafakası; Boşanma veya ayrılık durumunda, eşlerin evlilik birliğinin ve müşterek çocukların giderlerine evlilik birliği sona erinceye dek katılmalarının sağlanması amacıyla hükmedilen nafaka türüdür. Tedbir nafakasına hükmedilebilmesi için kusur tespiti yapılmasına gerek yoktur. Tedbir nafakası; Türk Medeni Kanunu’nun 169. Ve 197. Maddelerinde düzenlenmiştir.
Tedbir Nafakası Kanun Hükmü
Tmk m.169 “Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.”
Tmk m.197 “Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Eşlerden biri, haklı bir sebep olmaksızın diğerinin birlikte yaşamaktan kaçınması veya ortak hayatın başka bir sebeple olanaksız hâle gelmesi üzerine de yukarıdaki istemlerde bulunabilir. Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim, ana ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gereken önlemleri alır.”
Geçerli Bir Evliliğin Bulunması
Kanun koyucu tedbir nafakasına hükmedilmek için geçerli, resmi bir evlilik aramaktadır.
Bu doğrultuda resmi olarak evli olmayan fiili birliktelikler veya dini nikahlı eşler açısından nafaka yükümlülüğünün doğması mümkün değildir. Evlilik dışı birlikte yaşam, birlikte yaşayan taraflara nafaka yükümlülüğü doğurmayacaktır.
Çalışmayan Eş Lehine Tedbir Nafakasına Hükmedilebilmesi
Kanunen erkek veya kadın eş ayırt edilmeksizin, çalışmayan eş lehine de tedbir nafakasına hükmedilebilecektir.
Kusur Durumunun Tedbir Nafakasına Etki Etmemesi
Evlilik birliği içerisinde kusur; eşlerden birinin veya her iki tarafın, evlilik birliğinin kurulması sonucu kanunen sorumlu hale geldikleri yükümlülüklerine, kendilerine atfedilebilecek bir sebeple aykırı davranmaları veya bu yükümlülüklerini ihmal etmeleri anlamına gelmektedir. Ancak tedbir nafakasına hükmedilirken eşlerin kusur durumuna bakılmaz; Bu doğrultuda, tedbir nafakası için Kanunda aranan şartların gerçekleşmesi halinde, daha kusurlu olan eş dahi tedbir nafakasına hak kazanabilecek, aynı şekilde kusursuz olan eş de tedbir nafakası ödemekle yükümlü kılınabilecektir.
Eşin Bakımını Üstlenen Bir Başkası ile Evlilik Dışı Birliktelik Yaşamıyor Olması
Evlilik dışı birliktelik yaşayan ve ihtiyaçları birlikte yaşadığı kişi tarafından karşılanan eş lehine tedbir nafakasına hükmedilmeyecektir.
Yalnızca Çocuk Lehine Hükmedilecek Tedbir Nafakası Açısından Aranan Şartlar Soybağı Fiilen Birlikte Kalınması Gerekliliği
Soybağı ilişkisini düzenleyen TMK m.327 uyarınca, evlilik birliğinden ve velayet hakkından bağımsız olarak, anne veya babanın her halükarda çocuğa ilişkin bakım yükümlülüğünün devam ettiği düzenlenmektedir. Bu halde çocuk için tedbir nafakası, velayet hakkına sahibi olup olunmadığına bakılmaksızın fiilen çocuğun bakımını üstlenmiş eş tarafından talep edilebilecektir.
Tedbir Nafakası Talebi
Tedbir nafakası, hem boşanma davası süresince yoksulluğa düşecek olan eşin kendisi için hem de müşterek çocuk için talep edilebilir. Bu durumda mahkeme tarafından müşterek çocuklar için ve dava süresince yoksulluğa düşecek olan eş için tedbir nafakasına hükmedilir.
Tedbir Nafakası Talebinin Kabulüne Karar Verilmesi
Tedbir nafakasına ilişkin olarak bir karara hükmedilebilmesi için mahkemenin kusur incelemesi yapmayacağından bahsetmiştik; mahkeme yalnızca tarafların ekonomik durumlarını kıyaslayacak ve duruma uygun düşen bir karar verecektir.
Tedbir Nafakasının Artırılması Talebi
Tedbir nafakası miktarının değişen durum ve koşullar nazara alındığında artık yeterli olmaması durumunda, nafaka alacaklısı tarafından değişen bu durum ve koşullar izah edilerek tedbir nafakası miktarının artırılmasına karar verilmesi talebinde bulunulabilir. Ancak bu noktada hakimin, taleple bağlılık ilkesi gereği dava ve cevap dilekçelerinde yer alan tutarları aşacak şekilde hüküm kurması mümkün olamayacaktır.
Tedbir Nafakasının Sona Ermesi
Eş açısından boşanmanın kesinleşmesi ile; çocuk açısından ise çocuğun ergenliği ile sona erecektir.
Av.Seda SARI
Sarıhan Hukuk ve Danışmanlık
Comments are closed