Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama Suçu

Kumar oynatma suçu, diğer bir deyişle kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçu; kazanç elde etmek amacıyla kar ve zararın şansa bağlı olduğu oyunların oynanması için “yer ve imkan sağlama” veya internet üzerinden bilişim sistemleri yoluyla oyun oynatılması suretiyle işlenir. Kumarhane, kahvehane, oyun salonu vb. yerlerde oynanan kumar “klasik kumar”, internet yoluyla oynanan kumar ise “sanal kumar” olarak adlandırılmaktadır.

Kumar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kumar faaliyeti, modern Türk Ceza Hukuku sistemimizde esas itibariyla hukuka aykırı kabul edilmiştir. Dolayısıyla Türk Ceza Kanununda(TCK) cezalandırılması gereken bir fiil olarak yer almıştır. Ancak TCK’da kumar ile ilgili mevcut düzenleme kumarın bizatihi oynanması fiili değil kumar oynanması için kişilere yer ve imkan sağlaması fiiline ilişkindir. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlanması suçu TCK md 228’de “Genel Ahlaka Karşı Suçlar” bölümünde düzenlenmiştir. Kumar oynatma suçunun vücut bulabilmesi için oyunun kazanç elde etmek amacıyla oynanması ve oynanan oyunda kar ve zararın şansa bağlı olması gerekir.

Kumar Oynanması İçin Yer Ve İmkân Sağlama Suçunun Unsurları

• Fiil

Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunda fiil, başkalarının kumar oynaması için yer ve imkan sağlamaktan ibarettir. Suçun oluşumu için hem yer sağlama hem de imkan sağlama fiilinin gerçekleşmesi gerekir.

• Yer Sağlama Fiili

TCK md 228 kapsamında yer sağlama fiilinden failin kumar oyununu oynatabilmesi için asgari makul ve oyun için elverişli bir mekanın temin edilmesi anlaşılmalıdır. Bu mekanın neresi gerektiği konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır.

Ev, araç içi, köprüaltı, ormanlık alan gibi yerler yer sağlama fiili için uygun ortam olabilir. Hatta sağlanan mekanın gerçek bir ortam olması gerekmemekte, sanal ortamda tertip edilen bir internet sitesi bilgisayar programı veya telefon uygulaması da yer sağlama fiil kapsamına girebilir.

• İmkan Sağlama Fiili

Suçun kanuni tanımında yer alan imkan sağlama fiili, failin eylemi gerçekleştirmeye yönelik olarak her türlü elverişli gerekli donanımı temin etmesi şeklinde anlaşılmalıdır. Bununla birlikte,failin imkan sağlama hareketi sebebiyle herhangi bir menfaat temin etmesi suçun oluşabilmesi bakımından gerekli değildir. Suç yerin ve imkanın sağlanmasıyla oluşmaktadır.

1. Suçun Nitelikli Halleri

• Suçun Bir Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi Hali

TCK md 228’de tüzel kişilere yönelik tedbirin  228/5 bu suçtan dolayı tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur .Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama fiillerinin bir örgüt faaliyeti kapsamında işlendiği hallerde, örgütün dernek vakıf veya TTK anlamında bir şirket olduğu durumlarda TCK md 228/5 uygulama alanı bulacaktır.

İlk olarak kumar faaliyetinin kazanç amacıyla icra edilmesi o faaliyetin bir ekonomik menfaat elde etmek amacıyla yapılmasını gerektirir.

TCK md 228’de cezayı arttıran suç nitelikli hal öngürülmüştür. Bunlar çocukların kumar oynaması için yer ve imkan sağlaması suçun bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi her suçun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesidir.

• Çocukların Kumar Oynaması için Yer ve İmkan Sağlanması Hali

TCK m.228/2 de çocukların kumar oynaması için yer ve imkan sağlanması durumu cezayı gerektiren nitelikli hal olarak düzenlenmiştir.

Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama Suçunun Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle İşlenmesi Hali

Kumar oynanması için yer ve İmkan sağlama suçunun bilişim sistemleri kullanılarak işlenmesi hali, madde metninin 3.fıkrasında ayrıca cezalandırılması öngörülen ve cezayı artıran bir nitelikli hal olarak yer almaktadır.

Bilişim sistemi,bilginin toplanmasında,işlenmesinde,muhafaza edilmesinde ağlar aracılığıyla bir yerden bir yere nakledilip kullanıcılara sunulmasında başvurulan ve bu konudaki bütün teknolojileri kapsayan sistem olarak tanımlanmaktadır.

Son yıllarda fiziken oynanan yer ve imkan sağlanan faaliyetlerinden daha çok online kumar faaliyetleri rağbet görmüştür. Ülkemizdeki yürürlükteki mevzuata göre kumarın fiziken ya da çevrimiçi oynanması yasak olduğu gibi her iki şekildeki kumara yer ve imkan sağlamakta yasaktır.

Bahis ve şans oyunlarının bilişim sistemleri kullanılmak suretiyle işlenmesi halinde,TCK md 228/3 gündeme gelecektir.

Bilişim sistemini kullanmak suretiyle kumar oynanmasına yer ve imkan sağlama suçu konusunda yer ve imkanı bilişim sistemi üzerinden sağlayan sağlayıcıların hukuki durumuna değinmek gerekir.5651 sy. internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanunun 2.maddesinde “içerik sağlayıcı,yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı“ tanımlanmıştır. Aynı kanunun 4.maddesinde “içerik sağlayıcının sorumluluğu “başlığıyla sunduğu her türlü bilgi ve veriden dolayı içerik sağlayıcının sorumluluk esası düzenlenmiştir. Bu kanun kapsamında içerik sağlayıcının doğrudan sorumluluğu gündeme gelmektedir. İçerik ve/veya yer sağlayıcı, gerçek ve tüzel kişinin bulunduğu ve sunum hizmeti verdiği yer suçun işlendiği yer olarak kabul edilmektedir. Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçunun bilişim sistemleri kullanılmak suretiyle işlenmesi nitelik halinde,bilişim sistemindeki kumar faaliyetine yönelik verileri oyunculara sunulması,içerik sağlayıcı olan internet kuruluşunun bu bir tüzel kişi ise söz konusu tüzel kişi yöneticilerinin ayrıca kumar faaliyetine yönelik verileri içerik sağlayıcı ve birlikte hareket etme kararı kapsamında paylaştığına yönelik somut emarelerin varlığı halinde yer sağlayıcının da sorumluluğunu doğurmaktadır.

Bu başlık altında kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçunun yargılama hukukundaki tezahürü, bu suç özelinde uygulanabilecek koruma tedbirleri ve verilecek hüküm çeşitleri inceleme konusu yapılacaktır.

Kumar Oynanması için Yer ve İmkan Sağlama Suçu Şikayete Bağlı Değildir.

Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu şikayete bağlı olmayıp, bu konuda re’sen harekete geçilmektedir. Ayrıca kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu CMK m. 253’te yer alan uzlaşma ve TCK m. 75’te yer alan önödeme usulüne tabi değildir.

1. Görevli Mahkeme

Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir.

1. Kumar Faaliyetlerine Yer ve İmkan Sağlama Suçu CMK kapsamında yer alan “seri muhakeme usulü”ne tabidir.

Buna göre her iki suç bakımından Cumhuriyet savcısı tarafından yapılan soruşturmada şüphelinin müdafi huzurunda bu usulü kabul etmesi ve daha sonra mahkeme huzurunda ifadesini tekrar etmesi halinde, sonuç olarak belirlenen cezada yarı oranında zorunlu olarak indirim yapılmaktadır.

Kumar Oynanması İçin Yer ve İmkan Sağlama Suçunun Cezası

Kumar Oynanması için yer ve imkan sağlama suçunun cezası şu şekildedir:

Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, “bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden aşağı olmamak üzere “adli para cezası ile cezalandırılır. Adli para cezası      işlenen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte veya tek başına uygulanabilen bir yaptırım türüdür.Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası adli para cezasına çevrilemez.Çünkü, hapis cezası ile birlikte adli para cezası yaptırım olarak düzenlenmiştir. Bu suçtan dolayı,tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu bakımından öngörülen temel cezanın üst sınırı üç yıl, daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hali olan üçüncü fıkrada öngörülen cezanın üst sınırı ise beş yıldır.

Ceza kanunun uygulanmasında kumar,kazanç amacıyla icra edilen ve kar ve zararın talihe bağlı olduğu oyunlardır.

• Koruma tedbirleri

TCK m. 228 kapsamında şüpheli veya sanık hakkında CMK m. 116 vd. gereğince arama kararı verilebilir. Bu kapsamda şüpheli veya sanığın üstü, eşyası, konutu, işyeri ve bağlantılı diğer yerler aranabilmektedir.

CMK 100 vd, maddelerinde tutuklama koruma tedbirine yer verilmiştir. Buna göre kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin bulunması halinde ve CMK m. 100/2’de yer alan tutuklama nedenlerinin varlığı halinde tutuklama tedbirine başvurulabilir. Her ne kadar kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçuna CMK m. 100/3 fıkrasında özellikle yer verilmese bile, şartların oluşması halinde söz konusu suça ilişkin soruşturma ve kovuşturmalarda da tutuklama kararı verilebilir.

CMK m. 123’te, ispat aracı olarak yararlı görülen ya da eşya veya kazanç müsaderesinin konusunu teşkil eden malvarlığı değerlerinin muhafaza altına alınabileceği, hatta bunlara el konulabileceği belirtilmiştir. Çalışma konumuz suçta ve 7258 sy. Kanun m. 5/1’de yer alan suçlarda kumar faaliyetinde kullanılan kumar aletleri vb. eşya ve aletler ile kazanç müsaderesine konu olabilecek ekonomik değerler hakkında söz konusu madde uygulanabilir. CMK m. 133’te, “paravan” olarak kullanılan ve suç işlemeye hasredilen şirketler bakımından alınacak önlem ve bunun hukukî çerçevesi, “Şirket yönetimi için kayyım tayini” adı altında düzenlenmiştir. Buna göre suçun bir şirketin faaliyeti kapsamında işleniyor olduğu konusunda kuvvetli şüphenin varlığı halinde, hakim veya mahkeme tarafından şirkete kayyım tayin edilebilmektedir.

• Verilecek Hükümler

Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu ile yargılanan sanık hakkında, yargılama sonucunda beraat kararı verilebilir.

Söz konusu failin tespiti noktasında her türlü şüpheden uzak, net bir şekilde delillerle sübut bulan bir muhakeme süreci gerçekleştirilmelidir. Aksi takdirde “şüpheden sanık yararlanır (in dubio pro reo)” CMK m. 223/2-e hükmüne göre beraat kararı verilmelidir.

TCK m. 228’te yer alan suçta, CMK m. 223/3664 kapsamında kusurunun bulunmaması sebebiyle ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilebileceği haller, “a” bendinde yer alan sanığın yaşının küçüklüğü ve “d” bendinde yer alan kusuru ortadan kaldıran hataya düşülmesi ile sınırlı olduğu kanaatindeyiz.

TCK m. 228 kapsamında düzenlenen kumar oynanması için yer ve imkan sağlama suçu sanık hakkında verilecek sonuç ceza, iki yıl ve altında kalması halinde CMK kapsamında “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması” (HAGB) (m. 231) veya TCK kapsamında “Hapis cezasının ertelenmesi” (m. 51)müesseseleri uygulanabilmektedir. Bahsedilen alternatif uygulamalar, şartları oluşması durumunda uygulanması zorunlu olmayıp, mahkemenin kanaati kapsamındadır. Ayrıca her iki müessese bakımından ortak olan şartlar olan; sanığın daha önceden kasıtlı bir suçtan hüküm giymemiş olması ve bir daha suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaatin oluşması aranmaktadır. İlave olarak HAGB kararı verilebilmesi için mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesi gerekmektedir. Ancak kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçunda olduğu gibi, herhangi bir zararın doğumuna elverişli olmayan suçlar bakımından söz konusu zarar giderim şartı aranmaz .

SONUÇ

Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçunun fiil unsurunu yer sağlama ve imkân sağlama hareketleri oluşturmaktadır.Her ikisinin birlikte gerçekleşmesi aranacaktır. Ancak gerek suçun nitelikleri halleri infazı,muhakemesi ve suçun özel görünüş biçimleri açısından kapsamı geniş bir suç olduğundan yargılanma aşamasında hukuki destek alınması önemlidir.

Av. Seda SARI

Sarıhan Hukuk ve Danışmanlık