Fikri mülkiyet hukuku, bireylerin ve işletmelerin ortaya koyduğu özgün fikirleri, sanat eserlerini, markaları, tasarımları ve teknik buluşları hukuki koruma altına alan kapsamlı bir alandır. Yaratıcılık ve inovasyon günümüz ekonomisinin en kritik değerleri hâline geldiğinden, bu değerlerin korunması hem ticari güvenlik hem de rekabet üstünlüğü açısından zorunludur. Fikri hakların ihlali, maddi kayıpların yanı sıra itibar zedelenmesine ve uzun yıllar sürebilecek hukuki süreçlere yol açabilir.
Türkiye’de fikri mülkiyet hukuku; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde düzenlenir. Bu mevzuat, hem eser sahiplerinin haklarını güvence altına alır hem de piyasada haksız rekabetin ve izinsiz kullanımın önüne geçilmesini sağlar.
Fikri mülkiyet hukuku, geniş bir koruma ağı sunar ve birçok farklı hak kategorisini içerir. Telif hakları; edebi, bilimsel, sanatsal eserleri ve yazılımları kapsarken, marka hukuku işletmelerin ticari kimliğini oluşturan isim, logo ve sloganların korunmasını sağlar. Patent ve faydalı modeller, teknik yeniliklerin münhasır kullanım hakkını güvence altına alır. Endüstriyel tasarımlar ise ürünlerin görsel niteliklerini koruyarak işletmelerin pazarlama gücünü artırır. Coğrafi işaretler ise belirli bir bölge ile özdeşleşmiş ürünlerin korunmasına imkân tanır.
Bu koruma alanları, sadece yaratıcı çalışmaları değil, aynı zamanda işletmelerin ticari yatırımlarını, markalaşma stratejilerini ve teknolojik gelişimlerini güvence altına aldığı için büyük önem taşır.
Fikri hakların korunması, yaratıcı emeğin güvence altına alınmasının ötesinde ekonomik büyümeyi destekleyen bir unsurdur. Etkin koruma sağlanan sektörlerde yenilikçilik artar, işletmeler Ar-Ge yatırımlarını güçlendirir ve rekabet avantajı elde eder. Tasarım, teknoloji, medya, yazılım, mühendislik ve üretim sektörlerinde fikri mülkiyet koruması, sürdürülebilir büyümenin temel bileşenlerinden biridir.
İhlallerin engellenmesi ise, piyasada taklit ürünlerin çoğalmasını önler, marka değerinin korunmasını sağlar ve işletmelerin pazar payını güvence altına alır.
Fikri mülkiyet hukukunda doğru stratejinin belirlenmesi, hem hak kayıplarının önüne geçer hem de olası uyuşmazlıkları en baştan engeller. Bu kapsamda hukuki danışmanlık, tescil süreçlerinden ihlal davalarına kadar geniş bir yelpazeyi içerir.
Tescil Süreçleri:
Marka, patent, tasarım ve faydalı model başvurularının doğru hazırlanması, takip edilmesi ve uluslararası koruma stratejilerinin belirlenmesi sürecin temel aşamalarıdır.
İhlal Süreçlerinin Yönetimi:
Hak sahiplerinin eserlerinin, markalarının veya buluşlarının izinsiz kullanımına karşı hem ihtar süreçleri hem de dava mekanizmaları işletilir. Bu aşamada hızlı hareket edilmesi hak kaybını önler.
Sözleşmelerin Hazırlanması:
Lisans, devir, ortak geliştirme (R&D) ve kullanım haklarına ilişkin sözleşmeler, tarafların hak ve yükümlülüklerini netleştirir ve ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların önüne geçer.
Uluslararası Koruma:
Madrid Protokolü, PCT patent başvuruları ve tasarım tescilleri gibi süreçler, işletmelerin global ölçekte koruma sağlamasına imkân tanır.
Takip ve Denetim:
Piyasada marka takibi, online ihlal taraması, gümrüklerde el koyma işlemleri gibi önleyici mekanizmalar da fikri mülkiyetin etkin korunmasının parçasıdır.
Fikri mülkiyet hukuku, teknik bilgi gerektiren, detaylı ve mevzuatı sık değişen bir alandır. Yanlış hazırlanmış bir marka başvurusu, eksik patent tarifnamesi, hatalı sınıf seçimi veya sözleşmede yer almayan kritik bir hüküm; ciddi hak kayıplarına, telafi edilemeyecek ticari zararlara ve uzun dava süreçlerine neden olabilir.
Bu nedenle profesyonel hukuki destek, hem eser sahiplerinin haklarını hem de işletmelerin ticari stratejilerini koruma altına almak için temel bir gerekliliktir. Stratejik şekilde oluşturulan koruma planı, işletmelerin pazar gücünü artırırken, ihlallerin hızlı biçimde engellenmesini sağlar.
Sarıhan Hukuk, hem bireylerin hem de işletmelerin fikri haklarının korunması için kapsamlı hukuk hizmeti sunmaktadır. Marka, patent ve tasarım tescilleri için başvuru ve takip işlemleri; yazılım, sanat eserleri ve ticari sırlar için hukuki koruma stratejilerinin belirlenmesi; ihlal davalarının yürütülmesi; lisans ve devir sözleşmelerinin hazırlanması; online ihlal takibi ve uluslararası koruma süreçlerinin planlanması başlıca hizmet alanlarıdır.
Her müvekkilin ihtiyacı farklı olduğu için Sarıhan Hukuk, sektörel dinamikleri ve ticari hedefleri dikkate alarak kişiye özel koruma stratejileri oluşturur. Böylece hem ulusal hem uluslararası alanda etkili, sürdürülebilir ve güçlü bir fikri mülkiyet koruması sağlanır.
Eser, buluş, marka, tasarım gibi özgün yaratımların sahibine ait olan ve hukuken korunmasını sağlayan haklardır.
İsminiz veya logonuz üzerinde münhasır hak sağlar; başkalarının aynı veya benzer markayı kullanmasını engeller.
Patent daha yüksek yenilik kriteri arar ve daha güçlü koruma sağlar; faydalı model daha hızlı ve pratik bir koruma sürecidir.
Hayır. Telif hakkı eserin oluşturulmasıyla doğar; ancak tescil delil güvenliği açısından avantaj sağlar.
Öncelikle deliller toplanmalı, ardından ihtarname ve hukuki süreçlerle ihlal durdurulmalıdır.
Madrid Protokolü üzerinden tek başvuru ile birçok ülkede koruma sağlanabilir.
E-ticaret platformları, sosyal medya ve Google gibi mecralarda özel kaldırma prosedürleri işletilir.