Sarıhan Hukuk ve Danışmanlık 2023 yılında avukat Seda Sarı tarafından Eskişehir’de kurulmuştur. Dinamik kadrosuyla müvekkillere hızlı ve etkin bir hizmet vermektedir. Ulusal ve uluslararası alanda hukukun birçok dalında hizmet vermekte olan Sarıhan Hukuk Eskişehir Odunpazarı’nda bulmaktadır.

Makaleler

acik cezaevine ayrilma sartlari nelerdir 80x80

Açık Cezaevine Ayrılma Şartları Nelerdir?

Ocak 8, 2026
ikrar nedir hmk madde 188 80x80

İkrar Nedir? HMK Madde 188

Ocak 8, 2026
yasa disi bahisten para kazanmanin hukuki sonuclari 2026 80x80

Yasa Dışı Bahisten Para Kazanmanın

Ocak 8, 2026
Avukata Sor

Tenkis Davası

Tenkis davası, Türk hukukunda mirasçıların, ölen kişinin vasiyetnamesi veya miras sözleşmesi gibi son arzularıyla bağışladığı ya da paylaştırdığı malların, yasal miras paylarını ihlal ettiğini düşündükleri durumlarda açılan bir davadır. Bu dava, özellikle saklı payhakkına sahip olan mirasçıların haklarını korumaya yöneliktir. Türk Medeni Kanunu’na göre, saklı pay, belirli mirasçılar için ayrılmış, yasa ile koruma altına alınmış paydır. Miras bırakan kişi, bu paya dokunamaz ve bu payın ihlali durumunda tenkis davası açılabilir.

Tenkis davasında, saklı paya tecavüz eden bağışlama veya vasiyetnameler iptal edilmez; sadece saklı payın korunması amacıyla gerekli miktar, mirasçıya iade edilir. Davanın amacı, mirasçının hakkının korunmasıdır ve sadece belirli sürelerde açılabilir. Bu süreler, mirasçıların miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren işlemeye başlar.

Tenkis Davası Açabilecek Saklı Paylı Mirasçılar

Tenkis davasını açabilecek saklı paylı mirasçılar, Türk Medeni Kanunu’na göre belirli bir yasa ile korunmuş paya sahip olan mirasçılardır. Bu mirasçılar, miras bırakanın tasarruf edebileceği malvarlığı dışında kalan kısımları talep edebilirler. Saklı paylı mirasçılar şunlardır:

  1. Altsoy (çocuklar ve torunlar):
    • Miras bırakanın çocukları ve eğer çocuklar ölmüşse onların yerini alacak torunları saklı paylı mirasçıdır.
    • Altsoy için saklı pay, yasal miras paylarının yarısıdır.
  2. Anne ve baba:
    • Miras bırakanın anne ve babası, eğer hayatta değillerse onların yerini alacak altsoyu saklı pay hakkına sahiptir.
    • Anne ve baba için saklı pay, yasal miras paylarının dörtte biridir.
  3. Eş:
    • Miras bırakanın sağ kalan eşi de saklı pay hakkına sahiptir.
    • Sağ kalan eşin saklı payı, yasal miras payının tamamıdır. Eşin yasal miras payı, miras bırakanın altsoyu varsa mirasın dörtte biri, eğer altsoy yoksa mirasın yarısıdır.
  4. Kardeşler (1 Ocak 2002 öncesi için):
    • Türk Medeni Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, kardeşlerin saklı pay hakkı kaldırılmıştır. Ancak 1 Ocak 2002’den önce ölen bir mirasçıdan söz ediliyorsa, kardeşler saklı paylı mirasçı olabilir.

Bu mirasçılar, miras bırakanın yaptığı vasiyet veya bağışlamalar sonucunda saklı paylarının ihlal edildiğini düşündükleri durumlarda tenkis davası açabilirler. Saklı paylı mirasçılar, miras bırakanın özgürce tasarruf edebileceği payın dışında kalan kısımlar üzerinde hak sahibidirler ve bu hakları yasal yollarla koruyabilirler.

Tenkis davasına tabi tasarruflar, miras bırakanın saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal eden ve tenkis yoluyla düzeltilebilecek olan işlemleridir. Türk Medeni Kanunu’na göre, bu tasarruflar genellikle miras bırakanın mirası üzerinde yaptığı vasiyetname, miras sözleşmesi veya sağlığında gerçekleştirdiği bağışlama gibi işlemleri kapsar.

Tenkis Davasına Tabi Olan Tasarruflar

1. Vasiyetname ile Yapılan Tasarruflar

  • Miras bırakan, vasiyetname yoluyla malvarlığını dilediği şekilde dağıtabilir. Ancak, saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal eden bir vasiyetname düzenlemişse, saklı paylı mirasçılar bu tasarrufların tenkisini talep edebilirler.
  • Saklı paylı mirasçıların paylarına dokunan kısımlar tenkis edilir, ancak vasiyetnamenin diğer bölümleri geçerliliğini korur.

2. Miras Sözleşmesi ile Yapılan Tasarruflar

  • Miras bırakan ile bir üçüncü kişi arasında yapılan miras sözleşmeleri de tenkis davasına konu olabilir. Miras bırakan, bu sözleşmelerde saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal eden hükümler koymuşsa, bu hükümler de tenkis edilebilir.

3. Sağlığında Yapılan Bağışlamalar (İvazsız Kazandırmalar)

  • Miras bırakanın hayattayken yaptığı karşılıksız bağışlamalar (ivazsız kazandırmalar), miras bırakanın ölümünden sonra tenkis davasına konu olabilir. Özellikle büyük çaplı bağışlamalar, saklı paylı mirasçıların payını azaltıyorsa, bu bağışlamaların da tenkisi istenebilir.
  • Ancak, miras bırakanın ölümünden 20 yıl önce yapılmış olan bağışlamalar tenkis davasına tabi değildir. Bu süre aşılırsa, bağışlama tenkis edilemez.

4. Mirastan Feragat Sözleşmesi

  • Miras bırakan, bir mirasçısıyla yaptığı feragat sözleşmesiyle bu mirasçının miras hakkından feragat etmesini sağlayabilir. Ancak bu feragat saklı pay hakkını ihlal ediyorsa, diğer mirasçılar feragat eden kişiye verilen payın tenkisini isteyebilir.

5. Kazandırıcı İşlemler

  • Miras bırakan, belirli kişilere çeşitli haklar kazandıran bazı işlemler yapmış olabilir. Örneğin, belirli bir gayrimenkulün bir başkasına devri ya da belirli bir mala ilişkin kullanım hakkı verilmesi gibi işlemler, mirasçıların saklı payını azaltıyorsa, bu tasarruflar da tenkis davasına konu olabilir.

6. Şarta Bağlı Tasarruflar

  • Miras bırakanın belirli bir şartın yerine getirilmesine bağlı olarak yaptığı tasarruflar da tenkis davasına tabi olabilir. Eğer bu tür tasarruflar saklı payı ihlal ediyorsa, dava açılabilir.

Tenkis davasında temel amaç, saklı paylı mirasçıların yasal haklarının korunmasıdır. Bu nedenle, miras bırakanın yaptığı tüm tasarruflar, mirasçıların saklı paylarını ihlal ediyorsa, tenkis davası açılarak saklı paya tecavüz eden kısımlar düzeltilir ve mirasçılara iade edilir.

Tenkis Davası na Tabi Olmayan Tasarruflar

Tenkis davasına tabi olmayan tasarruflar, miras bırakanın yaptığı ve saklı paylı mirasçıların haklarını ihlal etmeyen ya da yasal düzenlemeler gereği tenkis davası kapsamı dışında kalan tasarruflardır. Türk Medeni Kanunu’na göre, belirli bazı tasarruflar tenkis davasına konu olamaz. İşte tenkis davasına tabi olmayan başlıca tasarruflar:1. Miras Bırakanın Ölümünden 20 Yıldan Fazla Önce Yapılan Bağışlar

  • Miras bırakanın ölümünden 20 yıl önce yaptığı bağışlamalar, tenkis davasına tabi değildir. Bu süre dolmuşsa, miras bırakanın yaptığı bağışlamalar saklı paylı mirasçıların tenkis talebi kapsamına girmez.
  • Bu kural, miras bırakanın uzun süre önce yaptığı bağışların artık saklı paylı mirasçılar üzerinde etkisinin kalmadığını varsayar.

2. Miras Bırakanın Kazandırıcı İşlemlerinin Kendi Malvarlığını Koruyan Bölümleri

  • Miras bırakanın yaşamını sürdürmek veya kendi ihtiyaçlarını karşılamak için yaptığı tasarruflar, tenkis davasına konu olamaz. Örneğin, miras bırakanın sağlığında kendisine bakılması karşılığında yaptığı mal devri ya da hayatını sürdürebilmek için yaptığı kazandırmalar tenkis davasına tabi değildir.

3. Aile Hukukundan Doğan Yükümlülükler

  • Miras bırakanın eşine, çocuklarına ya da diğer aile bireylerine sağladığı destekler ve bu kişilere sağladığı malvarlığı kazandırmaları, aile hukuku kapsamındaki yükümlülüklerden kaynaklanıyorsa, tenkis davasına konu edilmez. Örneğin, çocukların eğitimi veya evlilik masraflarının karşılanması için yapılan harcamalar tenkis davasına tabi olmaz.

4. Mirastan Feragat Eden Mirasçıya Yapılan Bağışlar

  • Mirastan feragat sözleşmesi kapsamında, bir mirasçıya belirli malvarlığı kazandırılmışsa ve bu mirasçı mirastan feragat etmişse, bu kazandırma tenkis davasına tabi tutulmaz. Feragat eden mirasçı, miras payından vazgeçmiş olduğundan, diğer mirasçılar bu kazandırmayı talep edemezler.

5. Miras Bırakanın Günlük Harcamaları ve Küçük Hediye Niteliğindeki Tasarruflar

  • Miras bırakanın sağlığında yaptığı günlük harcamalar, küçük çaplı bağışlar veya hediyeler, saklı payı ihlal etmediği sürece tenkis davasına konu olmaz. Örneğin, miras bırakanın arkadaşlarına veya yakınlarına küçük hediyeler vermesi, günlük yaşamını sürdürmesi için yaptığı harcamalar tenkis kapsamında değerlendirilemez.

6. Miras Bırakanın Vasiyetnamesinde Yer Alan Belirli Kamu Hizmeti ve Hayır İşleri Tasarrufları

  • Miras bırakanın kamu yararına yaptığı tasarruflar veya hayır işlerine yönelik bağışlar, genellikle saklı pay ihlali olmadığı sürece tenkis davasına tabi olmaz. Ancak bu tür bağışlamalar saklı paylı mirasçıların paylarını ihlal ederse, yine tenkis konusu olabilir.

7. Mirastan Mal Kaçırma Amacı Taşımayan Kazandırmalar

  • Miras bırakanın herhangi bir dolandırıcılık amacı gütmeden yaptığı tasarruflar, saklı payı ihlal etse bile tenkis davasına tabi olmayabilir. Bu tasarrufların geçerliliği, miras bırakanın iyi niyeti çerçevesinde değerlendirilir.

8. Yasal Tasarruf Sınırları İçinde Kalan Bağışlar ve Vasiyetler

  • Miras bırakan, yasal tasarruf sınırları içinde mirasını dilediği gibi paylaştırabilir. Saklı paya dokunmayan ve tasarruf oranını aşmayan vasiyetler veya bağışlar tenkis davasına konu olamaz.

Bu tasarruflar, saklı paylı mirasçılar açısından herhangi bir hak ihlaline neden olmadığından veya yasal düzenlemeler gereği korunduğundan, tenkis davası kapsamında incelenmez.Tenkis davasında zamanaşımı, Türk Medeni Kanunu’nda belirli sürelerle sınırlıdır. Bu süreler, miras bırakanın ölümünden sonra saklı paylı mirasçıların haklarını talep edebilecekleri zaman dilimlerini belirler. Tenkis davası açma hakkı, belirli süreler geçtikten sonra sona erer. Türk Medeni Kanunu’nun 571. maddesi gereğince tenkis davası için iki farklı zamanaşımı süresi öngörülmüştür:

Tenkis Davasında Zamanaşımı

1.Öğrenme Tarihinden İtibaren 1 Yıl

  • Saklı paylı mirasçılar, mirasa konu tasarrufun kendi saklı paylarını ihlal ettiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde tenkis davası açmalıdırlar.
  • Bu süre, mirasçının ihlal edici tasarrufu fark ettiği, yani bu tasarruftan haberdar olduğu andan itibaren işlemeye başlar.

2. Miras Bırakanın Ölümünden İtibaren 10 Yıl

  • Mirasçılar ihlal edici tasarrufu öğrenmeseler dahi, miras bırakanın ölümünden itibaren 10 yıl geçtikten sonra artık tenkis davası açılamaz.
  • Yani, en geç miras bırakanın ölümünden itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir ve 10 yıllık sürenin dolması halinde mirasçılar tenkis davası açma hakkını kaybederler.

Zamanaşımı Süresinin İstisnaları:

  • Eğer tenkis davasına konu olan tasarruf, miras bırakanın ölümünden sonra yapılan bir işlemse, zamanaşımı süresi o işlemin yapıldığı tarihten itibaren başlar. Örneğin, miras bırakanın ölümünden sonra bir mirasçının yaptığı bir tasarruf saklı payı ihlal ediyorsa, bu işlemden itibaren zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Tenkis davasında zamanaşımı sürelerine dikkat edilmesi çok önemlidir. Bu süreler aşıldığında dava açma hakkı kaybolur ve saklı paylı mirasçı, miras hakkını koruma şansını yitirir.Tenkis Davasında Deliller
Tenkis davasında, mirasçının saklı payının ihlal edildiğini ispatlamak için çeşitli deliller sunulabilir. Tenkis davasında önemli olan, miras bırakanın yaptığı tasarrufların (vasiyetname, miras sözleşmesi, bağışlamalar vs.) saklı paylı mirasçının yasal hakkını ihlal edip etmediğinin ortaya konulmasıdır. Bu amaçla kullanılabilecek deliller şunlardır:

1. Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi

  • Miras bırakanın ölümünden sonra ortaya çıkan vasiyetname veya miras sözleşmesi, davanın en önemli delilidir.
  • Saklı paylı mirasçılar, bu belgelerdeki tasarrufların kendi saklı paylarını ihlal ettiğini iddia edebilirler.
  • Bu belgelerde yer alan kazandırmaların niteliği, kapsamı ve paylaştırma şekilleri incelemeye alınarak saklı pay ihlali tespit edilebilir.

2. Bağış Sözleşmeleri ve Bağış Belgeleri

  • Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar, özellikle büyük çaplı ise, tenkis davasında delil olarak sunulabilir.
  • Bağışların miktarı, yapıldığı tarihler ve bu bağışların miras bırakanın malvarlığına etkisi dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
  • Miras bırakanın bağış yaparken düzenlediği belgeler ve bağışın karşılıksız yapıldığına dair deliller de dava açısından önemlidir.

3. Tapu ve Malvarlığı Kayıtları

  • Miras bırakanın sahip olduğu gayrimenkullere dair tapu kayıtları, malvarlığının miktarını ve mirasçılarına ne kadar pay kaldığını tespit etmek için delil olarak kullanılabilir.
  • Özellikle gayrimenkullerin başka kişilere devredilmesi, satış gibi gösterilen ama gerçekte bağış niteliğinde olan işlemler varsa, bunlar dava açısından önemlidir.
  • Banka hesap bilgileri, araç kayıtları ve diğer menkul kıymetler de delil olarak kullanılabilir.

4. Tanık Beyanları

  • Miras bırakanın vasiyetname ya da bağış yaparken hangi niyetle hareket ettiğini, belirli mirasçıları ya da üçüncü kişileri kayırmak amacı güdüp gütmediğini ortaya koyan tanık beyanları kullanılabilir.
  • Miras bırakanın yakın çevresi, aile bireyleri veya bağışa konu olan kişiler tanık olarak dinlenebilir.
  • Tanıklar, miras bırakanın malvarlığını nasıl paylaştırdığına dair önemli bilgiler verebilir.

5. Uzman Raporları

  • Tenkis davası kapsamında gayrimenkul veya diğer malvarlığı değerlerinin tespiti ve hesaplanması için bilirkişi raporlarına başvurulabilir.
  • Bilirkişi, miras bırakanın yaptığı kazandırmaların değerini ve bu kazandırmaların saklı paya nasıl etki ettiğini belirleyebilir.
  • Özellikle büyük değerli gayrimenkuller ya da karmaşık miras hesaplamaları söz konusu olduğunda uzman görüşleri önem kazanır.

6. Miras Payları ve Saklı Pay Hesap Cetvelleri

  • Mirasçılar arasındaki paylaşımın nasıl yapıldığını ve kimin ne kadar miras hakkına sahip olduğunu gösteren hesap cetvelleri, delil olarak sunulabilir.
  • Bu hesap cetvelleri, saklı paylı mirasçının hak ettiği payın ihlal edilip edilmediğini göstermek için kullanılır.

7. Resmi Belgeler

  • Miras bırakanın sağlık durumu, psikolojik durumu veya tasarruf yapma yetkinliği ile ilgili resmi belgeler ve raporlar delil olabilir.
  • Miras bırakanın tasarruf yaparken iradesinin tam olup olmadığına dair doktor raporları, sağlık belgeleri dava açısından önem taşıyabilir.

8. Bağışlama Tarihi ve Şekli

  • Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışların tarihi, miktarı ve şekli de önemlidir. Özellikle miras bırakanın ölümünden 20 yıl önce yapılan bağışlar tenkis davasına konu olmaz. Bağışlama tarihini gösteren deliller, bu bağlamda dava için belirleyici olabilir.

9. Diğer Yazılı Deliller

  • Miras bırakanın saklı paylı mirasçılarını dışlayacak şekilde yapmış olduğu diğer yazılı belgeler, noter onaylı beyanlar, bağışlama belgeleri ya da başka vasiyetler delil olarak kullanılabilir.

Tenkis davasında delillerin doğru ve eksiksiz sunulması, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Saklı paylı mirasçılar, kendi haklarının ihlal edildiğini ispat etmek zorundadır ve bu amaçla ellerindeki her türlü belge ve tanık ifadesini kullanabilirler.

Tenkis Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Tenkis davalarında görevli mahkeme, Eskişehir Asliye Hukuk Mahkemesidir. Asliye Hukuk Mahkemesi, mirasla ilgili tüm davalarda olduğu gibi tenkis davalarında da görevlidir.

Tenkis Davalarında yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesidir. Türk Medeni Kanunu’nun 576. maddesine göre, mirasla ilgili davalarda yetkili mahkeme, miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir. Bu kural tenkis davaları için de geçerlidir.

Saygılarımızla,
Eskişehir Avukat Seda Sarı