İş Akdinin Feshinde Usül

İşçinin Uyarılması

İş Akdinin Feshinde Usül ,iş hukuku öğretisinde yetersizlik veya davranışlara dayanan fesihlerde işçinin önce uyarılması gerektiği kabul edilir.

Feshin Yapılma Süresi

Geçerli bir fesih nedeninin doğması halinde işverenin hangi süre içinde sözleşmeyi feshedilebileceği konusunda İş Kanununda İş Kanununda herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Haklı nedenle fesih hakkının kullanılması konusunda İK 26/1′de öngörülmüş olan hak düşümü süresi geçerli fesihler için getirilmemiştir. Süreli fesihlerde, fesih bildirimin geçerli fesih nedeninin ortaya çıkmasından itibaren dürüstlük kurallarına göre makul bir süre içinde yapılması uygun olacaktır. Yargıtay, örneğin olayın meydana gelmesinden dört ay, işçinin savunmasının alınmasından üç ay sonra iş akdinin sona erdirilmiş olmasını, feshin makul ve hakkaniyete uygun bir süre içinde kullanılmadığı şeklinde değerlendirmiştir.

Fesih Bildiriminin Yazılı Yapılması

İş Kanunun 19.maddesinin 1.fıkrasına göre; İşveren; fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek zorundadır. İşçinin yazılı fesih bildirimini yazılı olarak yapmak zorundadır. İşçinin yazılı fesih bildirimini imza karşılığı almaktan kaçınması halinde durum tutanakla tespit edilir. Fesih bildiriminin yazılı yapılması bir geçerlilik koşuludur.

Fesih Nedeninin Açık ve Kesin Bir Şekilde Belirtilmesi

İş Kanununun 19. maddesinin 1.fıkrasına göre “İşveren .. fesih sebebini açık ve kesin şekilde belirtmek zorundadır.” İşveren işçiye bildirdiği fesih nedeni ile bağlıdır. bunu sonradan değiştiremez. İşçiden kaynaklanan nedenler söz konusu olduğunda sadece işçinin yetersizliği veya davranışları nedeniyle sözleşmenin feshedildiğinin belirtilmesi yeterli değildir. İşçinin hangi açıdan yetersiz olduğu veya hangi davranışlarının süreli feshe yol açtığı yazılı bildirimde yer almalıdır. Aynı şekilde işletme ve işin gereğine dayanan işten çıkarmalarda da genel ifadelere (örneğin ekonomik neden,işletme gereği gibi) yetinilmemeli feshin hangi ekonomik veya teknolojik gerekçeyle yapıldığı açıklanmalıdır.

İşçinin Savunmasının Alınması

158 Sayılı ILO sözleşmesinin 7.maddesine uygun olarak getirilen İş Kanununun 19.maddesinin 2.fıkrası uyarınca “Hakkında iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi o işçinin davranışına veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun feshi hakkı saklıdır.  İş Kanununun 19.maddesinin 2.fıkrasında işçinin savunmasının alınması zorunluluğu feshin işçinin davranışına ve verimine dayandırılması halinde getirilmiş işletme veya işin gereklerine dayanıldığında böyle bir yükümlülük öngörülmemiştir. İş Kanunun 18.maddesinin 1.fıkrasında işçinin davranışından veya yeterliliğinden kaynaklanan nedenler geçerli neden olarak kabul edildiği halde İK 19/2’de feshin işçinin davranışına veya verimine dayandırılması halinde savunmanın alınmasının gerekli olduğu hükme bağlanmıştır.

Yüksek Mahkemeye göre”İşçinin savunması sözleşmenin feshinden önce alınmalıdır. İşçi fesihten önce alınmalıdır.İşçi fesihten önce savunma vermeye davet edilmeli, davet yazısında davranışı nedeniyle işten çıkartma sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmeli makul bir süre önceden belirtilen yer, gün ve saatte hazır bulunması bulunmadığı takdirde yazılı bir savunma verebileceğinin bildirilen yerde belirtilen gün ve saatte hazır bulunmadığı ve de buna rağmen yazılı bir savunma vermediği takdirde savunma vermekten vazgeçmiş sayılacağının kendisine hatırlatılması şarttır.

Eskişehir Avukat Seda Sarı